ئاگاداربه‌ له‌ دواين بابه‌ت له‌ ڕيگای ئيميله‌ كاته‌وا

زؤرترين زانياری له‌سه‌ر ئيسلام

‏إظهار الرسائل ذات التسميات هه‌مه‌ڕنگه‌. إظهار كافة الرسائل
‏إظهار الرسائل ذات التسميات هه‌مه‌ڕنگه‌. إظهار كافة الرسائل

الاثنين، 14 يوليو 2014

لاشه‌ی فیرعه‌ون بوه‌ هۆی موسولمان بونی زانایه‌کی فه‌ره‌نسی

پزیشكی فەرەنسی (موریس بوكای) بۆ یەكەم جار لە مێژوودا لاشەی فیرعەونی پشكنی‌و وتی: بۆ یەكەم جار ئێمە دەزانین كە خاوەنی ئەم لاشەیە، بە هۆی خنكان لە ئاودا مردووە، پەراسووەكانی لە ژێر ئاودا شكاون، پاشان بە موعجیزەیەك لاشەكەی ڕزگاری بووە، پاشان مۆمیا كراوەو تا ئەمڕۆ جەستەكەی پارێزراوە، بەڵام یەكێك لە موسوڵمانان پێی گوت: ئەم حەقیقەتە لە قورئانی پیرۆزدا باسی لێوەكراوە، خوای گەورە ڕووبەڕووی فیرعەون‌و لە ساتە وەختی نقوم بوونیدا لە ئاوەكەدا دەفەرمووێت: (فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آَيَةً وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ النَّاسِ عَنْ آَيَاتِنَا لَغَافِلُونَ) [يونس: 92]،
واتە: ئەمڕۆ ئیتر لاشەی تۆ ڕزگار دەكەین، تا ببێتە موعجیزەو پەندو ئامۆژگاری بۆ ئەوانەی دوای تۆ دێن، (دیارە خودای گەورە لاشەكەی پاراستووە لە وەی كە ماسی بیخوات، شەپۆلی دەریا گەیاندییە كەنار، تا ئەوانەی كە بەخوایان دەزانی بە چاوی خۆیان ببیین كە فیرعەون ئادەمیزادێكە وەك ئەو خەڵكە، هەروەها بۆئەوەی ببێتە پەند بۆ هەموو پاشاو زۆردارەكانی سەرزەوی كە ئەوە سەرەنجامی هەموویانە).. بەڵام بەڕاستی زۆربەی خەڵكی لە ئایەت‌و موعجیزەكانی ئێمە غافڵن..

دوای بیستنی ئەم حەقیقەتە ئەم زانا فەرەنسییە دەستیكرد بە لێكۆڵینەوە سەبارەت بە ئاینی پیرۆزی ئیسلام، كاتێك زانی ئیسلام تەنها ئاینی ڕاستەقینەیە، وتی (شایەتی ئەدەم كە جگە لە خودا هیچ پەرستراوێكی دیكە نییەو پێغەمبەر محمد (سەلامی خودای لێبێت) ڕەوانەكراوی خودایە)

پێنج زانیاری بە سوود

1- ئایا دەزانی :

تاوانەکانت بۆ کێ دەچێت کاتێك نوێژ دەکەیت ؟

پێغەمبەرمان صلی الله علیه و سلم دەفەرموێ ( کاتێك کەسێك نوێژ دەکات تاوانەکانی دەچێتە سەر سەری هەر کاتێك دەچێتە رکوع یان سجدە تاوانەکانی دەکەوێت )
ئایا لە ئێستا بە دواوە پەلە دەکەیت لە نوێژەکانت بە تایبەت لە رکوع و سوجدە …؟

2- ئایا دەزانی :

کاتێك بانگ تەواو دەبێت خۆت بێ بەش مەکە لە دوعا کردن چونکە لەم کاتە دا دوعا قەبوڵ دەبێ ،،،، بۆیە دوعای کاریگەر بکە

3- ئایا دەزانی :

کاتێك ئایەتی کورسی دەخوێنی دوای هەر نوێژێك لە نێوانی تۆو بەهەشت هیچ شتێك نامێنێت تەنها مردن نەبیت …. واتە لەم کاتە بمری دەچیتە بەهەشت …!!!

4- ئایا دەزانی :

ئافرەتێکی چاك مرد هەر جارێك سەردانی گۆڕەکەیان دەکرد بۆنی گوڵی لێ دەهات مێردەکەی گوتی ئەو هەردەم سورەتی مولکی دەخوێند پێش نوستنی …. وە خۆشبەختی بۆ ئەو کەسەی دەیخوێنی لە سزای گۆر نەجاتی دەبێت …

5-ئایا دەزانی :

دوای تەواوبونی نوێژ پەلە مەکە ماوەیەك دانیشە چونکە مەلائیکەتەکان دوعات بۆ دەکەن لە لای خودا

مێشووله‌ وچه‌ند راستییه‌كی زانستی نوێ‌،،، پيش سه دان سال له قورئانى پيرؤز

مێشووله‌......چه‌ند راستییه‌كی زانستی نوێ‌

چه‌ند راستییه‌كی زانستی نوێ‌ كه‌ پێش سه‌دان ساڵ له‌مه‌وبه‌ر قورئانی پیرۆز ئاماژه‌ی پێ‌ كردووه‌

مێشووله
1- سه‌د چاوی هه‌یه‌ له‌ سه‌ریدا
2- (48)ددانی هه‌یه‌ له‌ ده‌میدا
3- سێ‌ دڵی هه‌یه‌ له‌ ناو هه‌ناویدا به‌ هه‌موو به‌شه‌كانییه‌وه‌
4- شه‌ش چه‌قۆی هه‌یه‌ له‌ لوتیدا و هه‌ر دانه‌یه‌كیشیان كاری تایبه‌تی خۆی هه‌یه‌.
5- له‌ هه‌ر لایه‌كییدا سێ‌ باڵی هه‌یه‌
هه‌ڵگری ئامێری گه‌رمییه‌ به‌ وێنه‌ی نیزامی تیشكی ژێر سوور, كاریشی بریتییه‌ له‌ پێچه‌وانه‌ كردنه‌وه‌ی ره‌نگی پێستی مرۆڤ له‌ تاریكیدا بۆ ره‌نگی وه‌نه‌وشه‌یی تاوه‌كو بیبینێت.
خاوه‌نی ئامێری شی كردنه‌وه‌ی خوێنه‌ به‌ جۆرێك هه‌موو خوێنێك هه‌ڵنامژێت.
ئامێری روونكردنه‌وه‌ی خوێنی پێوه‌یه‌ تا به‌ناو لوله‌ی لوته‌ زۆر باریكه‌دا بچێته‌ ژووره‌وه‌.
خاوه‌نی ئامێری بۆن كردنه‌ كه‌ به‌ هۆیه‌وه‌ توانای بۆن كردنی ئاره‌قه‌ی له‌شی مرۆڤی هه‌یه‌ له‌ دوورییه‌كه‌وه‌ ده‌گاته‌ (60) كم
لاشه‌ی هه‌ڵگری ئامێری به‌نج كردنی (موضعي)یه‌ كه‌ یارمه‌تی ده‌دات له‌ كاتی چه‌قاندنی ده‌رزییه‌كه‌یدا مرۆڤ هه‌ست به‌ ئازار نه‌كات... ئه‌و كه‌مه‌ ئازاره‌ش كه‌ به‌ وێنه‌ی نوقرچه‌ ئه‌نجامی هه‌ڵمژینی خوێنه‌كه‌یه‌..
له‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ سه‌یرتر ئه‌وه‌یه‌ كه‌ زانستی نوێ‌ بۆی ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ له‌سه‌ر پشتی مێشووله‌ مێروویه‌كی زۆر بچوك ده‌ژی كه‌ به‌ مایكرۆسكۆب نه‌بێت نابینرێت وه‌ك له‌ وێنه‌كه‌دا دیاره‌!! 

حه‌وت راستی زانستی شایه‌تی له‌سه‌ر راستگۆیی پێغه‌مبه‌ری خۆشه‌ویست (صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ده‌ده‌ن

راستێتی یه‌كه‌م
پێغه‌مبه‌ری خوا(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) به‌ هاوه‌ڵانی فه‌رموو: (سیبلغ هذا الأمر ما بلغ اللیل والنهار) واته‌: ئیسلام له‌ سه‌راپای زه‌ویدا بڵاو ده‌بێته‌وه‌و ده‌گاته‌ ئه‌و شوێنانه‌ی كه‌ شه‌وو رۆژی ده‌گاتێ‌, سه‌رژمێرییه‌ رۆژئاوایییه‌كان ئاشكرایان كردووه‌ كه‌ ئه‌مڕۆ ئیسلام له‌ هه‌موو شوێنێكی جیهاندا هه‌یه‌!! وه‌ هه‌واڵی ئه‌وه‌یان داوه‌ كه‌ ساڵی 2025 زایینی ئیسلام ده‌بێته‌ یه‌كه‌م ئایین له‌ ڕووی زۆری ژماره‌ی شوێنكه‌وتووانی له‌سه‌ر ئاستی جیهاندا, كه‌ ئه‌م سه‌رژمێرییه‌ش راستییه‌و زانا ناموسڵمانه‌كان سازیان داوه‌و گومانی تێدا نییه‌..


راستێتی دووه‌م
پێغه‌مبه‌ری خوا(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) فه‌رمویه‌تی: (جعلت لی الأرض مسجداً وطهوراً) [رواه مسلم] واته‌: زه‌ویم بۆ كراوه‌ته‌ شوێنی نوێژو پاكێتی... زانایان له‌ لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی نوێ‌دا ئاشكرایان كردووه‌ كه‌ له‌ ناو خۆڵی زه‌ویدا چه‌ند زینده‌ كوژ (مضادات حیویة‌)ێك هه‌یه‌, كه‌ توانای له‌ ناوبردنی سه‌رسه‌ختترین و پیسترین جۆره‌كانی میكرۆبی هه‌یه‌, ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ی لێوه‌رده‌گیرێت كه‌ خۆڵ مادده‌یه‌كی پاك كه‌ره‌وه‌یه‌, له‌به‌ر ئه‌مه‌ زاناكانی ئه‌مڕۆ بیریان له‌ دروستكردنی مادده‌یه‌كی زینده‌كوژ كردۆته‌وه‌ له‌ خۆڵ كه‌ به‌كاربهێنرێت بۆ كوشتنی میكرۆبه‌ سه‌رسه‌خته‌كان, وه‌ دوای چه‌ندین ته‌جره‌به‌ی درێژخایه‌ن له‌ تاقیگه‌كانیاندا بۆیان ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ خۆڵ توانای له‌ناوبردنی پنتایییه‌كی ته‌واو له‌ میكرۆبه‌كانی هه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی 24 سه‌عاتدا. 


راستێتی سێ‌یه‌م
پێغه‌مبه‌ری خوا(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) زۆر به‌ ووردی باسی له‌ راستییه‌كی زانستی كردووه‌ كه‌ زانایان له‌م چه‌ند ساڵه‌ی رابووردودا بۆیان ده‌ركه‌وت. ئه‌وه‌تا فه‌رمویه‌تی: (لا تقوم الساعه‌ حتی تعود أرض العرب مروجاً وانهاراً) [رواه مسلم]. واته‌: قیامه‌ت هه‌ڵناسێت هه‌تا زه‌وی عه‌ره‌ب ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ دۆخی زووی به‌وه‌ی پڕ ده‌بێته‌وه‌ له‌ سه‌وزاییو رووبار. زانست سه‌لماندویه‌تی كه‌ نیمچه‌ دوورگه‌ی عه‌ره‌ب سه‌رده‌مانێك پڕبووه‌ له‌ سه‌وزاییو رووبار, تا ئێستاش شوێنه‌واری رێره‌وی رووباره‌كانی پێوه‌ دیاره‌ كه‌ ئه‌و وێنانه‌ی مانگه‌ ده‌ستكرده‌كان گرتویانه‌ ئه‌مه‌ی ده‌رخستووه‌و گه‌وره‌ زانایانی رۆژئاوایی له‌ وه‌كاله‌تی فه‌زای ئه‌مریكی(ناسا) ئه‌و راستییه‌ دووپات ده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ ئه‌و وێنانه‌ی بیابان كه‌ به‌ رادار گیراوه‌ ئه‌وه‌ی تێدا ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ ئه‌و ناوچه‌یه‌ رۆژانێك بووه‌ داپۆشراوه‌ به‌ ده‌ریاچه‌و رووبار. وه‌ له‌و شێوه‌یه‌ چووه‌ كه‌ ئێستا رۆژئاوای له‌سه‌ره‌, وه‌ رۆژانێكیش دێت كه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر هه‌مان حاڵه‌تی خۆی.


راستێتی چواره‌م
فه‌رمووده‌ی تێپه‌ڕینی خه‌ڵكی به‌سه‌ر پردی صراطدا له‌ رۆژی دوایی به‌ یه‌كێك له‌و فه‌رمودانه‌ داده‌نرێت كه‌ ئیعجازی زانستی تێدایه‌. پێغه‌مبه‌ری خوا(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ده‌رباره‌ی په‌ڕینه‌وه‌ی كۆمه‌ڵێك له‌ ئیماندارانی پله‌ به‌رز كه‌ وه‌ك هه‌وره‌ بروسكه‌ ده‌په‌ڕنه‌وه‌ به‌سه‌ر پردی صیراطدا ده‌فه‌رموێت: (ألم تروا إلی البرق كیف یمرُّ ویرجع فی طرفة‌ عین؟) [رواه مسلم]. واته‌: ئایا نابینن كه‌ هه‌وره‌بروسكه‌ چۆن له‌یه‌ك چاوتروكاندندا ده‌ڕوات و ده‌گه‌ڕێته‌وه‌.
چونكه‌ ئه‌م ووته‌یه‌یه‌ ته‌واو هاوته‌ریبه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی له‌م دوایییه‌دا زانایان دۆزیویانه‌ته‌وه‌ له‌و كرداره‌ ئاڵۆزو وورده‌ی له‌ رووناكیو پریشكی هه‌وره‌بروسكه‌دا هه‌یه‌, به‌ جۆرێ‌ زانایان ئه‌وه‌یان دۆزیوه‌ته‌وه‌ كه‌ هه‌ر یه‌كێك له‌و رووناكیو پریشكانه‌ی هه‌وره‌بروسكه‌ دوای هاتنه‌ خواره‌وه‌ی رووناكیو پریشك له‌ هه‌وره‌كه‌وه‌ به‌ ئاراسته‌ی زه‌ویو گه‌رانه‌وه‌ی به‌ خێرایییه‌كی زۆر دروست ده‌بێت, جا له‌و فه‌رموده‌یه‌دا پێغه‌مبه‌ری خوا(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) باس له‌ قۆناغه‌كانی هه‌وره‌ بروسكه‌ ده‌كات زۆر به‌ ووردیو سه‌رسورهێنه‌ر, بگره‌ كاته‌كه‌شی دیاری ده‌كات, وه‌ سه‌رسام ده‌بین كاتێ‌ ئه‌وه‌مان بۆ ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ ئه‌و ماوه‌یه‌ی هه‌وره‌ بروسكه‌ تیایدا رووده‌دات بریتییه‌ له‌ هه‌مان ئه‌و كات و ماوه‌یه‌ی له‌ چاونوقاندنێكدا تێپه‌رده‌بێت, كه‌ ئه‌مه‌ش له‌فه‌رموده‌كه‌دا ئاماژه‌ی بۆ كراوه‌.


راستێتی پێنجه‌م
زانایان له‌م دوایییانه‌دا بۆیان ده‌ركه‌وتووه‌ ناوچه‌وان( كه‌ بریتییه‌ له‌ به‌شی سه‌ره‌وه‌و پێشه‌وه‌ی ده‌ماغ) له‌ مرۆڤدا تایبه‌ته‌ به‌ ده‌ركردنی بریاره‌ راسته‌كان, به‌ هه‌مان شێوه‌ هه‌تا ئه‌م ناوچه‌یه‌ چالاكترو سه‌لامه‌ت تر بێت ئه‌وا بریاره‌كان ووردترو دانایانه‌تر ده‌بن, بۆیه‌ ده‌بینین پێغه‌مبه‌ری خوا(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) له‌ پارانه‌وه‌یدا فه‌رمویه‌تی: (ناصیتی بیدك) رواه أحمد. واته‌: خوایه‌ نێوچه‌وانم به‌ ده‌ستی تۆیه‌.
كه‌ له‌مه‌دا پێغه‌مبه‌ری خوا(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) به‌ ته‌واوی خۆی ته‌سلیمی خوای گه‌وره‌ كردووه‌ به‌وه‌ی هه‌موو كاروباره‌كانی بۆ خوای گه‌وره‌یه‌و به‌ ده‌ستی ئه‌وه‌, وه‌خواش خۆی بریارده‌دات به‌و شێوه‌یه‌ی بیه‌وێت, شتێكی تریش كه‌ له‌ فه‌رموده‌كه‌وه‌ دۆزراوه‌ته‌وه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ناوچه‌ی پێشی سه‌رو ناوچه‌وان رۆڵێكی گرنگ ده‌بینێت له‌ كرداره‌ به‌رزه‌كانی مرۆڤدا له‌ نمونه‌ی: هه‌ست پێ‌كردن و ئاراسته‌كردن و حه‌ل كردنی گرفته‌كان و داهێنان, بۆیه‌ پێغه‌مبه‌ری خوا(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ئه‌م شوێنه‌ی سپاردووه‌ به‌ خوای گه‌وره‌ له‌ دوعاكه‌یدا, له‌مه‌شدا ئاماژه‌یه‌كی زۆر سه‌رنج راكێشی تێدایه‌ بۆ گرنگێتی ئه‌م ناوچه‌یه‌ی لاشه‌. 


راستێتی شه‌شه‌م
پێغه‌مبه‌ری خوا(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ده‌فه‌رموێت: (إن من أمارات الساعه‌ أن یظهر موت الفجأة‌) [رواه الطبراني]. واته‌: له‌ نیشانه‌كانی قیامه‌ت بریتییه‌ له‌ ده‌ركه‌وتنی مردنی له‌ ناكاو, له‌م فه‌رموده‌یه‌دا ئیعجازێكی زانستی تێدایه‌ له‌ راستییه‌كانی زانستی ته‌ندروستی كه‌ موناقه‌شه‌ هه‌ڵناگرێت, كه‌ ئه‌م موعجیزه‌یه‌ش شایه‌تی پێغه‌مبه‌رێتی پێغه‌مبه‌ر(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ده‌دات كه‌ نێردراوی خوایه‌و له‌ خۆوه‌ هیچی نه‌فه‌رمووه‌: له‌ سه‌رژمێرییه‌ وورده‌كانی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كاندا هاتووه‌ كه‌ ته‌ئكید له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ كه‌ دیارده‌ی مردنی له‌ ناكاو له‌م دوایییانه‌دا ده‌ركه‌وتووه‌, وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو رێوشوێنی خۆپاراستانه‌شدا كه‌ گیراوه‌ته‌ به‌ر هه‌ر له‌ زیادبوونی به‌رده‌وامدایه‌. 


راستێتی حه‌وته‌م
زۆربه‌ی زانایان ته‌ئكید له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ پیریو كه‌وتنه‌ ته‌مه‌نه‌وه‌ چاكترین هۆكاره‌ بۆ كۆتایی هاتن به‌ سروشتی مرۆڤ, ئه‌گه‌رنا هه‌ر هه‌وڵێك بدرێت بۆ درێژكردنه‌وه‌ی ته‌مه‌ن له‌سه‌رو سنووری دیاری كراوه‌وه‌ ئه‌وا كاریگه‌رییه‌كی گه‌وره‌ی لێ‌ ده‌كه‌وێته‌وه‌ كه‌ كه‌مترینیان تووش بوونه‌ به‌ شێرپه‌نجه‌(سرطان), پرۆفیسۆر (لی سیلفر) له‌ زانكۆی (برینستون)ی ئه‌مریكی ده‌ڵێت: (هه‌ر هه‌وڵێك بدرێت بۆ گه‌یشتن به‌ نه‌مری ئه‌وا به‌ پێچه‌وانه‌ی سروشته‌وه‌ ده‌روات), زانایان گه‌یشتونه‌ته‌ ئه‌و ده‌رئه‌نجامه‌ی كه‌ سه‌رباقی سه‌رفكردنی به‌ ملیاره‌ها بۆ چاره‌سه‌ری پیریو به‌ مه‌به‌ستی درێژكردنه‌وه‌ی ته‌مه‌ن هه‌موو ته‌جره‌به‌و تاقیكردنه‌وه‌كانیان بێ‌ ئاكام و بێ‌ سوود بووه‌, ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ پێغه‌مبه‌ری خوا(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ئاماژه‌ی پێ‌ داوه‌و فه‌رمویه‌تی: (تداووا یا عباد الله، فإن الله لم یضع داء إلا وضع له شفاءً إلا داءً واحداً: الهرم) [رواه أحمد]. واته‌: ئه‌ی به‌نده‌كانی خوا چاره‌سه‌ری نه‌خۆشی خۆتان بكه‌ن, چونكه‌ خوای گه‌وره‌ هیچ ده‌ردێكی دانه‌ناوه‌ ئیلا شیفاو چاره‌سه‌ریشی بۆ دیاری كردووه‌, ته‌نها یه‌ك ده‌رد نه‌بێت كه‌ پیرییه‌..
به‌م شێوه‌ش ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ زۆربه‌ی جار زانست چه‌ند راستییه‌ك ئاشكرا ده‌كات كه‌ پێشتر نه‌زانراوه‌و تیایدا راستێتی پێغه‌مبه‌ری خوا(صلی الله‌ علیه‌ وسلم)و په‌یامه‌ به‌رزه‌كه‌ ئیسلام ده‌رده‌خات..

وآ‌خر دعوانا أن الحمد لله رب العالمین.

قەزا و قەدەر

قەزا و قەدەر،
لە ڕووی ئابوری و یاساییەوە ھەر ھەڵسوکەوت و کردارێک ئەگرێتەوە کە لە دەرەوەی توانای مرۆڤدا بێت و نەتوانێت دەستی بەسەردا بگرێت، بۆ نموونە؛ گەردەلوول و بوومەلەرزە و ھاوشێوەکانیان، وبەو شێوەیە بڕگەیەکی یاسایی ھەیە لە گرێبەستە بازرگانیەکاندا لە حاڵەتی ڕوودانی ئەو کارەساتانەی دەربازبوون لێیان لە توانادانیە ھەروەھا ئەو کارەساتە کتوپڕانەی بە شێوەیەکی سروشتی ڕووئەدەن، وەک قەربووکردنەوەی ئابووری کۆمپانیاکانی دڵنیایی لە ڕووداوەکانی نوقم بوون و مردن و کەوتنە خوارەوەی فڕۆکە و ئەوانی تردا.


قەزاو قەدەر لە ئیسلامدا



پایەکانی باوەڕ


پایەکانی باوەڕ
باوەڕبوون بە خوا
باوەربوون بە فریشتەکان
باوەربوون بە کتێبەکان
باوەربوون بە پێغەمبەران
باوەربوون بە ڕۆژی دوایی
باوەربوون بە قەزا و قەدەر

قەزا و قەدەر بە پێی بیروباوەڕی ئیسلامی بریتیە ‌لە زانستی خوا ‌بەشتەکان و نوسینیان پێش ئەوەی ببن، لەسەر ئەو شێوەی کەھەن، وەک لە قورئاندا هاتووە؛ (ما أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي أَنفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتَابٍ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ، لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ وَاللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ)، واتە؛ هیچ به‌ڵاو ڕوداوێک له‌زه‌ویدا، بۆتان پێش نه‌هاتووه‌که‌له‌_ لوح المحفوظ _ دا تۆمارمان نه‌کردبێت، پێش ئه‌وه‌ی ڕووداوه‌که‌پێش بێت، ئه‌و کاره‌ش بۆ خوا زۆر ئاسانه‌، ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه‌ی که‌خه‌فه‌ت نه‌خۆن بۆ ئه‌وه‌ی له‌کیستان چووه‌و به‌وه‌ش دڵخۆش و غه‌ڕڕا نه‌بن که‌پێمان به‌خشیوون، چونکه‌خوا که‌سانی خۆ به‌گه‌وره‌زان و فه‌خرفرۆشی خۆش ناوێت.


باوەڕبوون بە قەزا و قەدەر
باوەڕبوون بە قەزا و قەدەر پایەی شەشەمە لە پایەکانی باوەڕ لە ئیسلامدا، و باوەڕ بە بێ ئەو تەواو نابێت بە پێی ئەو بەڵگە و ئاماژانەی لە قورئان و سوننەتدا هاتوون، ئەمە پایەش چوار بوار ئەگرێتەوە؛
یەکەم/ باوەڕهێنان به‌وه‌ی خوا زانستی به‌هه‌موو شتێك هه‌یه ‌به‌داهاتوو و ڕابردوو ، چ ئه‌و شتانه‌ی په‌یوه‌ندی به‌كرداره‌كانی خۆی هه‌یه‌ چ ئه‌وانه‌ی په‌یوه‌ندی به‌كرداری به‌نده‌كان هه‌یه‌، وەک لەم ئایەتەدا خوا دەفەرموێت:{وَٱللَّهُ بِڪُلِّ شَىۡءٍ عَلِيمٌ۬} واته‌: خوای گه‌وره ‌به ‌هه‌موو شتێک زانایه‌.
دووه‌م/ باوەڕهێنان به‌وه‌ی هه‌رچی رووی داوه‌و ڕووو ده‌دات ‌هه‌موو له‌كتێبێكدا نووسیوه ‌به‌ناوی (لوح المحفوظ) ئه‌مه‌ش (٥٠) هه‌زار ساڵ پێش دروست بوونی بوونەوەر و گەردون، خوا ده‌فه‌رموێت:{وَكُلُّ شَىۡءٍ۬ فَعَلُوهُ فِى ٱلزُّبُرِ ٭ وَكُلُّ صَغِيرٍ۬ وَكَبِيرٍ۬ مُّسۡتَطَرٌ} واته‌: هه‌رچی کارو کرده‌وه‌یه‌ک که‌ئه‌نجامیان داوه‌له‌ (لوح المحفوظ) و له‌لای فریشته‌چاودێره‌کان تۆمارکراوه‌،وه‌ هه‌رچی وردو درشت هه‌یه‌، له‌کارو کرده‌وه‌یان نووسراوه‌و تۆمارکراوه .
سێهه‌م/ باوەڕهێنان به‌وه‌ی هه‌رچی روو ئه‌دات له‌بوونه‌وه‌ردا هه‌موو له‌ژێر فەرمانی خوا و قه‌ده‌ری دایه‌، له‌دروست كردوون و جووله‌ و مردن و ژیان و...هتد. ئه‌گه‌ر ویستی ئه‌و له‌سه‌ر شتێك نه‌بی روو نادات، وەک لە قورئاندا هاتووە: {وَإِلَيۡهِ يُرۡجَعُ ٱلۡأَمۡرُ كُلُّهُ} واته‌: هه‌موو کارو فه‌رمانیش هه‌ر بۆ لای ئه‌و زاته‌ده‌گه‌ڕێته‌وه‌.
وه‌ده‌فه‌رموێت:{ڪَذَٲلِك� � ٱللَّهُ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُ‌ۚ} واته‌: به‌م شێوه‌یه ‌خوای گه‌وره ‌ئه‌وه ‌دروست ده‌كات كه‌ویستی له‌سه‌ره .
چواره‌م/ باوەڕهێنان به‌وه‌ی خوا هه‌موو بوونه‌وه‌ری دروست كردوه‌، به‌زاتیان و سیفاتیان و به‌جووله‌یان و به‌كرداریان، خوای گه‌وره ‌ده‌فه‌رموێت        : { ٱللَّهُ خَـٰلِقُ ڪُلِّ شَىۡءٍ۬‌ۖ}    واته‌: خوا به‌دیهێنه‌ری هه‌موو شتێکه‌.
هه‌روه‌ها ده‌فه‌رموێت :{وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ} واته‌: خوا ئێوه‌ی دروست كردووه‌وه‌كرداره‌كانیشتن .

وه لامى20 پرسيارى مانگى ره مه زانى پيرؤز

وه لامى ٢٠ پرسيارى مانگى ره مه زانى پيرؤز

1- پرسیار :ئایا ئافرەت لە سوڕی مانگانەدا بێت ئەتوانێت قورئان بخوێنێت ؟
وەڵام : بەڵێ ئافرەت لە کاتی سوڕی مانگانەدا ئەتوانێت قورئان بخوێنێت بەمەرجێ دەست نەدات لە قورئانەکە واتە بە کۆمپیوتەر بێت یان کەسێک قورئانەکەی بۆ ئامادە بکات .

2- پرسیار : ئایا خێرا خوێندنی قورئان جایزە؟
وەڵام : بەڵێ خوێندنی قورئان بە هەمو شیوەیەک جایزە .

3- پرسیار : ئایا ئافرەت نیو سەعاتی مابێت بۆ کاتی ڕۆژوو شکاندن سوڕی مانگانەی بۆ هاتبێت ڕۆژوەکەیی شکاوە ؟
وەڵام بەڵێ ڕۆژوەکەی شکاوە ئەبێت ئەو رۆژە بگرێتەوە.

4- پرسیار : ئەگەر لە مزگەوتدا پێش بانگ دان ڕۆژوو بشکێنن دوای ئەوەبانگ بدرێت ڕۆژووەکە قوبوڵە ؟
وەڵام : بەڵێ ڕۆژووەکە قەبوڵە ئاسایە ئەگەر دوای ڕۆژوو شکاندن بانگەکە بدرێت .

5- پرسیار : ئایا زەکات لەسەد مسقاڵ زێڕ چەندی ئەکەوێت ؟
وەڵام : دوو مسقاڵ و نیوی دەکەوێت کە زەکاتی بدات .

6- پرسیار : ئایا جیماع لە ڕۆژی ڕەمەزاندا ئەگەر بەهۆی نەخۆشی یان سەفەرەوە بەڕۆژوو نەبن کەفارەتیان دەکەوێتە سەر ؟
وەڵام : نەخێر کەفارەتیان ناکەوێتە سەر ئەگەر بە هۆی سەفەر یان نەخۆشی بەڕۆژوو نەبوبن جیماع ڕویدا .

7- پرسیار : ئایا بۆ سوڕەتی ( البقرە) بەو ناوە هاتوە واتە مانگا؟
وەڵام : لەبەر ئەوەی لەم سورەتەدا چیرۆکی کوشتنی مانگایەکە کەپەیوەندی هەیە بە خوێنەوە وەک هەموو سوڕەتەکانی تر کە هەر یەکەو پەیوەندی هەیە بەچیرۆکێکەوە .

8- پرسیار : ئایا ئەگەر پارەی حەرامت کردە سەر بانک ، بانکەکە پارەی حەڵاڵی لە سەر بێت ئەوانیش حەرام دەکات ؟
وەڵام : بەڵێ حەرام ئەبێت ئەگەر پارەکە جیا نەکەیتەوە .

9- پرسیار : ئایا حۆری بەهەشت چۆنن؟
وەڵام : هەر چی لەوەی کە مرۆڤ بیری لێ بکاتەوە لەجوانی ناسکی ونازداری یان لەوەی کە لە حەدیس و ئایەتەکان باس کراوە .

10- پرسیار : ئایا بەهەشت لە چەند شوێنی تایبەتی پێک هاتوە ؟
وەڵام : بەڵێ بەهەشت پلە پلەیە وەک پێغەمبەری ئازیزمان صلی الله علیه‌وسلم باسی لەبەهەشت دەکات فەرمویەتی داوا لەخوای گەورە بکەن بەفیردەۆسی باڵامان بە نەسیب بکەیت.

11- پرسیار : ئایا ئەگەر کەسێک مەشروب بخواتەوە یان زینا بکات هەتا چەندڕۆژ پاک نابێتەوە یان عیبادەتی قوبوڵ نابێت ؟
وەڵام : سەرەتا ئەو کەسەی مەشروب بخوات لەشی پیس نابێت مەرج نیە کەبەهۆش خۆی هاتەوە غوسڵ دەر بکات وئەتوانێ تەنها دەست نوێژ بگرێت نوێژ بکات ئەگەرئەهلی نوێژ بو وە هەروەها زینا کردن دوای ئەو کارە غوسڵ دەردەکات غوسڵی دەر چوەگرنگ نیە لەگەڵ چ جۆرە ئافرەتێک بوە بۆ نمونە نەسرانی بوە و هەروەها عیبادەتی خۆی بکات .

12- پرسیار : ئایا ئافرەت لە کۆتایی مانگی سک پڕی ئەتوانێ بە ڕۆژوو بێت؟
وەڵام : بەڵی ئەتوانێ بەڕۆژوو نەبێت .

13- پرسیار : ( إِنَّآ أَعۡطَيۡنَـٰكَ ٱلۡكَوۡثَرَ ) ئایا ئەم سوڕەتە مەبەست لە ئاوی کەوثەرە َ؟
وەڵام : هەتا ئیستا ئەهلی تەفسیر بە دەلیلێکەوە نەهاتون تەفسیری بکات کە ئەم سوڕەتە مەبەستی ئاوی کەوثَەر بێت بەڵام لە کتێنی عەقائیدا باس لەو حەوزە کراوە کە پێغەمبەری نازدارصلی الله علیه‌وسلم هەیەتی کە هەر کەسێک لێی بخواتەوە هەرگیزاوهەرگیز تینوی نابێتەوە وە پەرداخەکانی بەقەدەر ئەستێرەی ئاسمانن ئەوەندە زۆرن سپیە وەکو شیر سازگارە وەک بەفری کوێستان شیرینە وەک هەنگوین بەردەوام بەدەستی پیرۆزی خۆی ئەیبەخشێتەوە ، بەڵام مانای ئایەتەکە ئەوەیە مانای زۆرمان پێبەخشیوی.

14- پرسیار : ئەگەر کەسێک لەبەر خاتری مافی(ئیقامە) پەناهەندەیی ببێتە مەسیحی حوکمی چیە ؟
وەڵام : (خسرە دنیا والاخیرە ) ئەگەر کەسێک( ئیقامە )ی بەهەشت فرێ بدات بۆ ( ئیقامە)ی ووڵاتێکی ئەوروپی یان هەر ووڵاتێکی تر بێت بڕوات تەوالێت پاک بکاتەوە یان جادەکانی ئەو ووڵاتەیاخود کاری ڕەش بکات بۆ ئەوەی پارەیەک کۆ بکاتەوەبۆ ژن هێنان ئەمە چ خەسارەت مەندێکە ئەو کەسە دنیاو قیامەتی لە دەست چوەوە ئەگەر خوای گەورە خۆی باسی ئەو خەسارەت مەندیە بکات ئەبێ چ خەسارەتێک بێت خوای گەورە پەنامان بدات خوای گەورە دڵمان بە خۆشەویستی خۆت ئاو بدە وە بە نوری خۆت ئاوەدانی بکە خوایە دڵمان پتەو بکە بە خۆشەویستی، خوایە بە شوێن کەوتوی پێغەمبەرەنازدارەکەت بەهێز ترمان بکە .

15- پرسیار : ئایا ئیش کردن لە چێشتخانە کە گۆشتی بەرازی تێدابەکار دێنن کار لە ڕۆژوو گرتن دەکات ؟
وەڵام : ڕۆژوو گرتن و نوێژ کردن هیچ پەیوەندی نیە بە شوێنی کار کردنەوە ڕۆژوو نوێژی خۆی با بکات ئەم کەسانە بەڵام حەیفە مرۆڤ نانی خۆی حەرام بکات ڕاستە هەندێ جار مەجبوریە ئەو کار کردنە بەڵام فەقیرانە بژی باشترە نەک توشی حەرام ببیت با ئەو پارەی دەستت دەکەوێت کەم بێت گرنگ ئەوەیە برسی نەبی بێ جل و بەرگ نەبی.

16- پرسیار: بە نیسەت تەراویح و ویترەوە.
وەڵام: تەراویح هەشت ڕکاتە. ووتمان کە پێغەمبەری نازدار عليه الصلاة و السلام کردوێتی وە سەحابەش هەیە بیست ڕکاتی کردوە بۆیە لە مەزاهیبەکانا بیست ڕکاتیش ئەکرێتە وە بە جەماعەتیش له مزگەوتەکانا ئەکرێ. وە ویتریش سێ ڕکاتە پێغەمبەری نازدار صلی‌ الله علیه‌ وسلم جاری وا هەیە هەر سێکی پێکەوە کردووه وەک ئێستا لە مەزهەبی ئیمامی حەنەفیا هەر سێکی پێکەوە ئەکرێ بەڵام تەحیاتی ناوەڕاستی تیا ئەخوێنرێ. ئیمامی ئبنو قەیم رەحمەتی خوای لێبێ لە (زاد المعاد) تەرجیع بە ئەوە ئەدات کە هیچی ناوێ تەشەهودی ناوەراست واتا تەحیاتی ناوەراست، سێ ڕکاتەکە پێکەوە ئەکەی نیەتت هێناوە. بە نیسبەتی ویترەوە ئەتوانی بە یەک نیەت، نیەت بێنی ڕکاتی یەکەم ئەخوێنی وەک هەموو نوێژێکی تر ڕکاتی دووهەمیش ئەخوێنی بەڵام تەحیاتەکە ناخوێنی هەڵ ئەستیتەوە دوو جاری تیا ئەڵێی اللە اکبر ئینجا ڕکاتی سێ یەم ئەخوێنی و تەحیات ئەخوێنی و سەلام ئەدەیتەوە یان ئەیکەی بە دوو بەشەوە وەک لە مەزهەبی ئیمامی شافعیا هەیە ئەویش دەلیلی هەر لە سەرە دوو ڕکات ئەکەی سەلام ئەدەیتەوەو هەڵ ئە سیتەوەو یەک ڕکات بە تەنها ئەکەیت وە پێغەمبەری نازدار عليه الصلاة و السلام لە حەدیسی سەحیحا فەرمووێتی (اوتروا ولو بواحدة) ویتر بکە ئەگەر بە یەک ڕکاتیش بێت. پێغەمبەری نازدار عليه الصلاة و السلام خۆیی ویتری سێ ڕکاتی واز لێ نەهێناوە بەردەوام کردوێتی. ئەمە تەراویحو ویتر.

17- پرسیار: ڕۆژووی ئەو خوشکە بەڕێزانەی کە حامیلەن.
وەڵام: ووتمان تا چوار پێنج مانگانی کۆرپەلەکەش ئەمان بە رۆژوو نەبن باشە، هەروەها کۆرپەلەش کە لە چوار پێنج مانگیشایە شیری ئەداتێ هەر بە ڕۆژوو نەبێ باشە خاستەن لەم ڕۆژە درێژانەیا. ئەمە نوقتەیەکیشی بیرخستمەوە ئەمڕۆ تەلەفونێکیان بۆ کردم کە ئافرەتێک لەبەر ئەوەی گوێی لە مەلایەکی زاگرۆس بووە تەلەڤزوێنی زاگرۆس ووتوێتی نەخۆشی مەکەن بە حوجە هەر بە ڕۆژوو بن ئافرەتێکی داماو هەر بە ڕۆژوو بووە لە دوای عەسرەوە خوێن لە دەمی دێ ئەوەندە ماندووە خۆی بەتەمەنە نەخۆشە شەکرەی هەیە بەڵام لە بەر ئەوەی گوێی لەو مەلا نەگبەتە بووە کە لە زاگرۆزایا وای ووتووە ئەم گەیشتووەتە حاڵەتێک ئەم عەسرە کە تەلەفونیان بۆ من کرد ئێ ووتم باشە با خۆم قسەی لە گەڵا بکەم قەناعەتی پێ بکەم وتیان وەڵڵا بردومانە بۆ خەستەخانە. ئێ نابێ ئینسان واش بگاتە ئەو ڕادەیە لە بەر ئەوە ئەو بەڕێزانەی کە شەکرەیانە ئەوەی حەبیان هەیە یان هەر بەسیترین حەب هەبێ ئبنو عەباس ئەفەرموێت بۆ دان ێشەیەک بیشکێنه وه ئبنو عومەر ئەیفەرموو بۆ خێزانی یانی زۆر موتەساهیل بوون لە مەسەلەی خێزانیانا کە شیریان داوە بە مناڵیان یان حامیلە بوون. خاستەن ژن ئەرکێکی زۆرتری ئەکەوێتە سەرشان، ئینجا ژنانی ئێمەش لە ئەم ئەوروپایە ئەرکێکی زۆرتر لە ژنانی تریشیان ئەکەوێتە سەر شان چەنکە ئیش ئەکەن هەم ئیش ئەکا ئیش و کاری ناو ماڵ حەملی هەیە شیر ئەدا ڕەنجێکی ماڵە هەمووی لە سەر شانێتی ڕۆژگارەکە درێژە. لە بەر ئەوە دایمە ئەو ئەحکامە ئاسانانە خۆی لە ئیسلامەتیایە برایانی بەڕێزم زۆر موهیمە یەک نوقتە موراعات بکەین بە تایبەتی ئەو کەسانەی کە جوابی پرسیاری شەرعی ئەدەنەوە لە ئەحکامی عەقیدەیا توندوتیژبن بەس لە ئەحکامانی تری عیبادات و ئەخلاقیات و داب و ڕەوشت و نەریت و ئەمانەیا موتەساهیلتر بن لە کاری بانگەوازەکە موتەساهیلتر بن لە پەروەردەکردندا ئەمانە ئەشێ تێانا موتەساهیل بی، لە کاری عەقیدەکە توندوتیژانە بیگرە چونکە عەقیدە مەجالی موساوەمەی لە سەر نییە. لە بەر ئەوە ڕەحمەتی خواتان لێبێ ئەو خوشکانەی کە حامیلەن هەتاکو کە کۆرپەلەکە عومری یەک هەتاکو پێنج مانگە یان شیری ئەداتێ یەک تا پێنج مانگان با لای منەوە بە ڕۆژوو نەبێ باشە.

18 - پرسیار: تەوقە کردن لە گەڵ باوەپیارەکەی کچێک ئەمە ئەپرسێ یان ژنێک ئەمە ئەپرسێ.
وەڵام : هیچ ئیشکالێک لە سەر ئەمە نیە چونکە باوەپیارەکەت واتە مێردی دایکت کە غەیری باوکتە ئەمە حوکمی وەک هی باوکە هاتوەتە ماڵەکەو وە لە ڕێگەی ئەوەوە لە گەڵ دایکتا هاوسەرێتی پێک هێناوە حوکمی وەک هی باوکی لێ هاتووە. سەریشت ڕووت کەی لە لایی و دەستی ماچ بکەیت و تەوقەی لە گەڵا بکەی شتێکی ئاسایە.

19- پرسیار: ئایە سەرفتره بدەین؟
وەڵام: بەڵێ شتێکی باشه لە ئێستاوه وردە وردە ینجا ئیهتیمام بە وە بدەین سەرفترەکانمان کۆکەینەوه به ‌شێوەیەکی باش لە حیساباتا، ڕەحمەتی خواتان لێبێ کێ ئەتوانێ کە حیساب لای خۆی بکاتەوە شارەکان بە تایبەتی لە شارەکانا بتوانین بە دەستی وەریگرین باشه پاشان لە شارێکەوە بۆ شارێکیکەی بگەیەنین، تۆ بەس خەبەری ئەوەمان بدەرێ دوای چەن لە لات کۆبوەتەوە. بە نیسبەتی سەرفترەوەوە تەبعەن لە وڵاتەکانا فەرق ئەکات. دوەلی ئەسکەندەناڤی کرۆن بە کار دێنن وە ئەزانم پەنجا(٥٠) کرۆن باشە چونکە لەفەیەکی بازار بە شێوەیەکی گشتی ماکدۆناڵدێک کابرایەک کە ئەیخوا پەنجا(٥٠) کرۆن ئەدا یان پەنجا ونۆ(٥٩) کرۆن ئەدا شتێکی ئاوا. بەڵام پەنجا (٥٠) کرۆن زۆر باشە بە یۆرۆش لەو باوەڕەیام چوار بۆ پێنج یۆرۆ باشە. وە هەروەها بە پاوەن چوار پاوەن پێنج پاوەن باشە ئەوه لە دەورو بەری چوار پێنج پاوەنایە یان پەنجا(٥٠) شەست (٦٠) کرۆنایە شتێکی لەو بابەتەیە. ئەو برادەره نوسیوێتی لای ئێمە شەست (٦٠) کرۆنە ئەگەر سوید بێت دانیمارک بێت دانیمارک لەو باوەڕەیام یەعنی پارەی دانیمارکی چونکه قورسترو بەرزترە لە سوید شەست (٦٠) کرۆن باشە. سوید شەست (٦٠) کرۆن زۆر باشە، بە هەر حال شەست (٦٠) کرۆن پەنجا(٥٠) کرۆن شتێکی ئەوەندە ناکا بەڵام ئینسان ئەبێ ئەوە حیساب بکا. بەریتانیا دوو پاوەن نا دوو پاوەن هیچ نیە ،دوو پاوەن چی پێ ئەکڕێ کە ئەکاتە بیست (٢٠) کرۆن لەم سەردەمەدا خاستەن لەم تەنکنۆلۆجیایەیا مەگەر لای پاکستانی لەفەیەکی ڕەشی پێ بکری خوا عافوتکا یاخوا، لەفەیی ڕەش کە لە زەریبەش خۆی دزیوەتەوە بە هەر حاڵ خوای گەورە مووەفەقتانکات. بەڵێ بە نیسبەتی سەرفترەوەوە بەس موهیمتر لە هەمووی ئەوەیە چۆنێتی کۆکردنەوەی ڕەحمەتی خواتان لێبێ هەر برا بەڕێزێک ئادمینەکان ئیداریەکان ئەو برایانەیتر کە زۆرتر میوانی ژوورەکەن یا خۆشەویستیان لە گەڵ خۆمان بەردەوام هەر هەیە ڕەحمەتی خواتان لێبێ لە هەر شوێنێکا هەبوو کە کۆتان ئەکردەوە بەس دوای خەبەرمان بدەنێ ٢٥ی رەمەزان موهیمە پێمان بڵێی چەن لای تۆ کۆبووەتەوە چونکە ئەوەی لای تۆ کۆبووەتەوە بە تەلەفۆن پێمان ئەڵێی ئێمە یەکسەر بە کوردستان ئەڵێین کاکە ئەوەندە کۆبووەتەوە بیگەیەنن ئیتر ئەوان بڵاوی ئەکەنەوە. خوای گەورە ئیتر ئاسانی بکات ان شاءالله.

20- پرسیار: سی وپێنج (٣٥) مسقاڵ زێڕی هەیە چەندی زەکات ئەکەوێ؟
وەڵام: تەسەوڕم وایە چوار غرامی لێ بکەوێ و الله تعالی اعلم چونکە هەر یەک مسقال چوار فەسڵ بیستوپێنج(٢٥) چوارو ڕوعب ‌غرامە. لە سی وپێنج (٣٥) مسقاڵەکەش لە چل (٤٠) یەک مسقاڵ ئەکەوێ لەو سی وپێنج (٣٥) مسقاڵەکەش ڕەنگە و الله آعلم چوار غرامی لێ دەرچێ شتێکی باشە، یاعنی مسقاڵێکیش بدەی خوا خێرت بنوسێ شتێکی باشت کردووە. خوای گەورە خەرتان بنوسێ و مووەفەق بن ان شاءالله.

٧ کەس لە قیامەتدا لێپرسینەوەیان لەگەڵ ناکرێت و خوای گەورە یەکسەر ئەیان کاتە بەهەشتەوە

٧ کەس لە قیامەتدا لێپرسینەوەیان لەگەڵ ناکرێت و خوای گەورە یەکسەر ئەیان کاتە بەهەشتەوە
ئەم ٧ کەسە خوای گەورە ئەیان کاتە ژێر سێبەری عەرشەکەیەوە
ئەو ٧ کەسە کێن؟
١-سەرۆکێکی دادپەروەر
٢-یەکێک لە گەنجیەوە عیبادەتی کردبێت
٣-کەسێک کە دڵی لێ ئەدا بۆ مزگەوت
٤-پیاوێک کە فریودانی ئافرەتێکی سەرنجڕاکیشی ڕەت کردۆتەوە و وتویەتی (من لە خوا ئەترسم)
٥-پیاوێک کە چاکەی کردوە بە دەستی ڕاست نەیهێشتوە دەستی چەپ پێی بزانیت
٦-کەسێک بە تەنها بۆ خوا گریاوە لە دڵەوە
٧-دوو کەس کە بەس لەبەر خوا یەکتریان خۆش ئەوێت و لەبەر خوا یەک ئەبینن

ته‌وبه‌ى لاوێک دواى ئه‌وه‌ى له‌خه‌ویدا ڕۆژى قیامه‌ت ده‌بینێ....

               ئه‌و لاوه‌ چیرۆکى خۆى ده‌گێڕێته‌وه‌ بۆمان و ده‌ڵێت:
شه‌وێکیان ڕۆشتمه‌ سه‌ر جێگاکه‌م تا بخه‌وم، هه‌ستم به‌ دڵه‌ ڕاوکآ ده‌کرد که‌ زاڵبوو بوو به‌سه‌رمدا، منیش په‌نام گرت به‌خواى گه‌وره‌ له‌ شه‌یتانى ڕه‌جم کراو و خه‌وتم، له‌ خه‌ومدا شتێکى زه‌به‌لاحم بینى که‌ له‌ ئاسمانه‌وه‌ داى به‌زه‌ویدا، نه‌م ده‌زانى: ئه‌و شته‌ نه‌ده‌زانرا چییه‌ و، ناتوانم وه‌سفى بکه‌م، وه‌کو ته‌نێکى ئاگرینى مه‌زن وابوو، بینیم داى به‌زه‌ویدا و زانیم که‌ به‌هیلاکا ده‌چین.. به‌سه‌رگه‌ردانیدا به‌زه‌ویدا ده‌گه‌ڕام، به‌دواى هه‌ر دروستکراوێکدا ده‌گه‌ڕام که‌ ڕزگارم بکات له‌و مه‌ینه‌تیه‌... وتیان ئه‌مه‌ سه‌ره‌تاى ڕۆژى قیامه‌ته‌ و، ڕۆژى قیامه‌ت هات، ئه‌مه‌ش یه‌که‌مینى نیشانه‌کانیه‌تى.. زۆر ترسام.. یادى هه‌موو کرده‌وه‌کانى خۆمم کرده‌وه‌، کرده‌وه‌ى چاک و کرده‌وه‌ى خراپ... زۆر زۆر په‌شیمان بووم.. په‌نجه‌کانى خۆمم گه‌ست له‌سه‌ر ئه‌و کرده‌وه‌ خراپانه‌ى که‌ کردبووم.. له‌کاتێکدا ترس داى گرتبووم، وتم ئێستا من چى بکه‌م؟ چۆن ڕزگارم ببێت؟.. گوێم له‌ بانگ که‌رێکه‌وه‌ بوو ده‌یووت: ئه‌مڕۆ په‌شیمانى سوودى نیه‌... به‌ کرده‌وه‌کانت پاداشتت ده‌درێته‌وه‌... تۆ له‌کوێبوویت له‌کاتى نوێژه‌کانتدا؟ له‌کوێ بوویت کاتآ فه‌رمانه‌کانى خوات بۆ ده‌هات؟ بۆچى وه‌لآمى فه‌رمانه‌کانى خوات نه‌ده‌دایه‌وه‌ و دوور نه‌ده‌که‌وتیته‌وه‌ له‌قه‌ده‌غه‌ کراوه‌کانى؟ تۆ بێئاگابوویت له‌ په‌روه‌ردگارت.. کاته‌کانت به‌سه‌رده‌برد له‌ یارى و گۆرانى و ڕابواردن، ئێستاش هاتوویت و ده‌گریت.. ئێستا سزاى خۆت ده‌بینى.. بێئومێدیم زیادى کرد، کاتآ گوێم لێبوو په‌یمانى دا به‌سزادانم.. هه‌رده‌گریام و ده‌گریام به‌لآم سوودى نه‌بوو.. ئا له‌و ساته‌ زۆر ناڕه‌حه‌ته‌دا خه‌به‌رم بوویه‌وه‌.. هه‌ستم به‌خۆم کرد که‌له‌سه‌ر جێگاکه‌م ڕاکشاوم.. بڕوام نه‌ده‌کرد که‌ ئه‌مه‌ خه‌وه‌ ده‌یبینم، هه‌تا دڵنیا بووم له‌خۆم.. هه‌ناسه‌یه‌کى قوڵم هه‌ڵکێشا..به‌لآم هێشتا ترس به‌رى نه‌دابووم.. بیرم کرده‌وه‌ و به‌خۆمم وت: به‌خوا ئه‌مه‌ ئاگادارکردنه‌وه‌ بوو له‌لایه‌ن خواوه‌.. و ڕۆژى حه‌شر و زیندوو بوونه‌وه‌ هه‌رئه‌بآ ڕوو بدات.. ده‌ى که‌واته‌ بۆچى ده‌بآ سه‌رپێچى خواى گه‌وره‌ بکه‌م.. بۆچى واز له‌و کارانه‌ نه‌هێنم که‌ خواى گه‌وره‌ قه‌ده‌غه‌ى کردوون... پرسیار گه‌لێکى زۆر به‌مێشکمدا ده‌هات و ته‌نها منیش یه‌ک وه‌لآمم شک ئه‌برد بۆیان. بگه‌ڕێره‌وه‌ بۆلاى خوا هه‌تا ڕزگارت ببآ له‌و ڕۆژه‌ سه‌خته‌..ڕۆژ بوویه‌وه‌ و نوێژى به‌یانیم کرد.. هه‌ستم به‌ شیرینى کرد له‌ناخ و ده‌روونمدا.. له‌ چێشته‌نگاوى ئه‌و ڕۆژه‌دا سوارى ئۆتۆمبێله‌که‌م بووم.. ته‌ماشاى ناویم کرد پڕ بوو له‌ کاسێتى گۆرانى.. ده‌رم هێنان و ته‌نها چه‌ند کاسێتێکى ئیسلامیم تیایاندا هێشته‌وه‌ و ئه‌وانى ترم فڕێدا.. به‌و شێوه‌یه‌ مامه‌وه‌.. هه‌موو ڕۆژآ هه‌نگاوێکم ده‌نا به‌ره‌و ڕێگاى هیدایه‌ت که‌ داوا له‌خواى گه‌وره‌ ده‌که‌م من و ئێوه‌ش چه‌سپاو بکات له‌سه‌رى.. ئه‌مڕۆ زۆرن ئه‌وانه‌ى به‌دنیاى ته‌واو بوو هه‌ڵخه‌ڵه‌تاون، و بێئاگان له‌و ڕۆژه‌ مه‌ترسیداره‌ که‌ مرۆڤ ڕاده‌کات له‌ براکه‌ى و دایکى و باوکى و هاوڕێى و منداڵه‌کانى 
[يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ(34)وَأُمِّهِ وَأَبِيهِ(35)وَصَاحِبَتِهِ وَبَنِيهِ(36)]
عبس..ڕۆژێکه‌ هیچ مالأ و مندالأ و سامانێک سوودى نیه‌ مه‌گه‌ر که‌سآ به‌دڵێکى پاکه‌وه‌ به‌ره‌و ڕووى خوا بووبێته‌وه‌

{يَوْمَ لاَ يَنْفَعُ مَالٌ وَلاَ بَنُونَ(88)إِلاَّ مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ(89)}نور...

چاکە بکە چونکە چاکە دێتەوە ڕێت !

تكایه‌ بیخوێنه‌وه‌ چیرۆكێكی زۆر كاریگه‌ره‌ 

پیاوێک مەڕێکی داگرت تا بیکڕێت..بەڵام مەڕەکە لەدەستی ڕایکرد!!پاشان پیاوەکە ڕاوی مەڕەکەی نا تا مەڕەکە خۆی کرد بە ماڵە هەتیوێکا زۆر فەقیر بوون،
... دایکی مناڵە هەتیوەکان هەموو ڕۆژێک لای دەرگاکەوە چاوەڕێ ئەکات هەتا یەکێ دەرکەوێت خێریان پێ بکات و ئەمیش لێی وەربگرێت،
کاتێک کە مەڕەکە چوە ژوورەوە دایکی مناڵە هەتیوەکان خێرا هاتە دەرەوە بینی دراوسێکەیان کاک محمد لە بەردەرگایانا زۆر هیلاکە(ئەو پیاوەی کە ویستی مەڕەکە بکڕێت)
پێی وت:خوای گەورە خێرت بنوسێت کاک محمد خوای گەورە بیخاتە سەر میزانی چاکەکانت..
وای ئەزانی کە ئەو خۆی هێناوێتی بۆ ماڵیان..نەی زانی کە لە دەستی ڕای کردوە..
ئەویش بە ناچاری وتی:خوا لێمان قبوڵکات بمبەخشە خوشکەکەم کە کەمتەر خەم بوم بەرامبەر بە ئێوە..
پاشان ڕوی کردە قیبلەو سوجدەی برد وتی خوایە لێم قبوڵ بکە..
پاشان ڕۆژی دواتر کاک محمد دوای نوێژی بەیانی ڕۆی تا مەڕێکی تر بکڕێت پاشان بینی سەیارەیەک وەستاوە پڕە لە مەڕ..
بۆیە چوە لای وتی مەڕێکی قەڵەوم بەرێ کابراش مەڕەکەی بۆ داگرت و دایە دەستی..
کاک محمد وتی باشە ئەم مەڕە بە چەنە؟
کابراش وتی تۆ بیبە ان شاءاڵه ڕێ ئەکەوین..
کاتێک کاک محمد مەڕەکەی بار کرد..کابرا هاتە پێش پێی وت..:
(ئەم مەڕە بە پێ پارەیە!!!لەبەر ئەوەی کە ئەمساڵ خوای گەورە سامانێکی زۆری پێ بەخشیم منیش وتم ئەو کەسەی کە یەکەم کەس بێت و مەڕم لێ بکڕێت بە خۆڕایی مەڕەکەی ئەیەمێ..ئەمەش بو بە نسیبی تۆ)
"چاکە بکە چونکە چاکە دێتەوە ڕێت


145دوعای زۆر گرنگ بخوینه‌وه‌

1. {اللهم صيبا هنيئا}
دوعاى باران بارين

2.{اللهم أذهب عني الهم والحزن}
دوعاى خه م

3.{اللهم اعف عني فإنك عفوكريم}
دوعاى داواى ليخوش بون وليبردن

4.{اللهم سهل لي سؤال العذاب القبر}
دوعاى ناو قه بر

5.{اللهم كما حسنت خلقي فحسن خلقي}
دوعاى رةوشت جوانى

6.{اللهم اغفر لي ذنوبي وخطاياي كلها}
دوعاى گوناهكاران

7.{اللهم لا تحر منا اجره ولا تضلنا بعده}
بيبه ش نه بون له پاداشت له دواى مردوو

8.{اللهم للك صمت وعلى رزقك فطرت}
دوعاى به ربانگ

9.{اللهم إني أسألك العافية في الدنيا والآخرة}
دوعاى ليخوش بوون لة دونيا و دواروژ

10.{اللهم لك الحمد كالذي نقول وخير مما نقول}
دوعاى سوپاس كردنى خوا له قسه ى خير

11.{ اللهم اغسلنى من خطاياى بالثلج والماء والبرد}
دوعاى شوشتنه وه ى تاوان بة ئاوى به فرو باران و ته زره

12.{اللهم إني أسألك الهدى والتقى والعفاف والغنى}
دوعاى ده وله مه ندى

13.{اللهم يا مثبة القلوب ثبت قلوبنا على طاعتك}
دوعاى داواى دامه زرانى دل له سه ر خوا په رستى

14.{اللهم إنا نسألك قلوبا أواهة مخبتة منيبة في سبيلك}
دوعاى دل سافى

15.{اللهم أعضم لي نورا وأعطني نورا واجعل لي نورا}
دوعاى روناك كردنى ده رون

16.{اللهم إني أسألك العفة والعافية في دنياي وديني وأهلي ومالي}
دوعاى داواكردنى پاكى له دونياو له دواروژ

17.{اللهم إني أعوذ بوجهك الكريم واسمك الأعظم من الكفر والفقر}
دوعاى پارانه وه به ناو سيفه ته كانى خواى گه وره

18.{اللهم إني أعوذ بك من فتنة النساء وأعوذ بك من عذاب القبر}
دوعاى له فيتنه ى ژنان وعه زابى قه بر

19.{اللهم إني أعوذ بك من الفقر والذلة وأعوذ بك من أن أظلم أو أظلم}
دوعاى خوپاراستن له زالَم

20.{اللهم اجعل سريرتي خيرا من علانيتي واجعل علانيتي صالحة}
دوعاى ريا

21.{اللهم إني ضعيف فقوني وإني ذليل فأعزني وإني فقير فارزقني}
دوعاى بي تاوانى و رزق و روزى

22.{اللهم هذا الدعاء وعليك الإجابة وهذا الجهد وعليك التكلان}
داواى قبول كردنى دوعا

23.{اللهم اجعلنا شاكرين لنعمتك مثنين بها قابلين لها وأتمها علينا}
دوعاى شوكرانه كردن

24.{اللهم استرعوراتي وآمن روعاتي واقض عني ديني}
دوعاى قه رز دانه وه و پاراستنى ناموس

25.{اللهم إني أسألك العفو والعافية في ديني ودنياي وأهلي ومالي}
دوعاى پاراستنى مال و مندال

26.{اللهم اجعل أوسع رزقك علي عند كبر سني وانقطاع عمري}
دوعاى داواى رزق ليَكردن

27.{اللهم اجعلني أعظم شكرك ذكرك وأتبع نصيحتك وأحفظ وصيتك}
دوعاى داواى يارمه تى بو خوا په رستى وفه رمانه كانى

28.{اللهم عافني في بدني اللهم عافني في سمعي اللهم عافني في بصري}
دوعا ريگاى مزگه وت

29.{اللهم إني أسألك عيشة نقية وميتة سوية ومرداًغيرمخزي ولا فاضح}
دوعا كردنى ژيان خوشى

30.{اللهم مغفرتك أوسع من ذنوبي ورحمتك أرجي عندي من عملي}
دوعاى به خشنده ى خوا به رامبه ر به نده كانى

31.{اللهم إنا نستعينك ونستغفرك ولانكفرك ونئومن بك ونخلع من يفجرك}
دوعاى يارمه تى له خوا

32.{اللهم إني أسألك الصحة والعافية والأمانة وحسن الخلق والرضا بالقدر}
دوعاى له ش ساغى

33.{اللهم لك صلاتي ونسكي ومحياي ومماتي وإليك مابي ولك رب تراثي}
دوعاى پارانه وه له خوا

34.{اللهم لك أسلمت وبك امنت وعليك توكلت وإليك أنبت وبك خاصمت}
دوعاى باوه ريكى پته و

35.{اللهم اغفر لحينا وميتنا وشاهدنا وغائبنا وصغيرنا وكبيرنا وذكرنا وانثانا}
دوعا بوو هه موو خه لــك

36.{اللهم من احييته منا فأحيه على الإسلام ومن توفيته منا فتوفه على الإمان}
دوعاى زيند و مردو

37.{اللهم اجعل خير عمري اخره وخير عملي خواتمه واجعل خير أيامي يوم ألقاك}
دواى خوش به ختى له دونياو قيامه ت

38.{اللهم إني أسألك نفساً مطمئنة تؤمن بلقائك وترضى بقضائك وتقنع بعطائك}
دوعاى باوه ردارى

39.{اللهم إني أسألك من خيرماتجيء به الرياح وأعوذبك من شر ماتجىء به الريح}
دوعاى با

40.{اللهم افتح مسامع قلبي لذكرك وارزقني طاعتك وطاعة رسولك وعملاً بكتابك}
دوعاى دلبه ندى به عيباده ت

41.{اللهم رب جبريل وميكائيل ورب إسرافيل أعوذ بك من حر النار وعذاب القبر}
دوعاى دوركه وتنه وه له عه زابى دوزه خ و قه بر

42.{اللهم إني أعوذبك من الكفر والفقراللهم إني أعوذبك من عذاب القبرلا إله إلا أنت}
دوعاى خۆ پاراستن له فه قير

43.{اللهم داوني بدوائك واشفني بشفائك اغنني بفضلك عمن سواك واحدر عني أذاك}
دوعاى شيفا بۆ گشت نه خوشيه ك

44.{اللهم إني أسألك التوفيق لمحابك من الأعمال وصدق التوكل عليك وحسن الظن بك}
دوعاى خوش به ختى

45.{اللهم إن قلوبنا وجوارحنا بيدك لم تملكنا منها شيئاً فإذا فعلت ذلك بهما فكن أنت وليهما}
دوعاى هه موو جموجۆلى بونه وه ر له ژير ده سةلاَتى خوايه

46.{اللهم إني أعوذ بك من غلبة الدين وغلبة العدو ومن بوار الأيم ومن فتنة المسيح الدجال}
دوعاى ساناكردن

47.{اللهم بارك لنا في أسماعنا وأبصارنا وقلوبنا وأزواجنا وذرياتنا وتب علينا إنك أنت التواب الحيم} دوعاى خيزان و مندالا له كاتى ركوع بردن

48.{اللهم إني أعوذ بعزتك لا إله إلا أنت أن تضلني أنت الحي الذي لا يموت والجن والإنس يموتون} دوعاى خۆَپاراستن به گه وراتى خوا

49.{اللهم إني أعوذبك من العجز والكسل والجبن والبخل والهرم والقسوة والغفلة والعيلة والذلة والمسكنة}
دوعاى خۆَپاراستن له هه موو شتيك

50.{ اللهم إنى ظلمت نفسى ظلما كثيرا ولايغفر الذنوب إلأ أنت فاغفر لى مغفرة من عندك وارحمنى إنك أنت الغفور الرحيم}
دوعاى سته مكردن له نه فسى خۆت

51.{اللهم أنعشني وأجبرني واهدنى لصالح الأعمال ولأخلاق إنه لايهدي لصالحها ولايصرف سئها إلاأنت}
دوعاى رى نمونى

52 .{اللهم إياك نعبدولك نصلي ونسجدوإليك نسعى ونحفد ترجورحمتك ونخشى عذابك الجدبالكفارولحق}
دوعا بۆ په رستنى خوا

53.{اللهم اغفر للمؤمنتن والمؤمنات والمسلمين والمسلمات وأصلح ذات بينهم وأاف بين قلوبهم واجعل في قلوبهم الإيمان والحكمة وثبتهم على ملة رسول الله}
دوعاى لى خوش بون بۆ ئيمانداران

54.{اللهم بك استعين وعليك أتوكل}
دوعاى په نا بۆ خوا بردن

55.{اللهم ذلل لي صعوية أمري وسهل على مشقة سفري وارزقنى من الخير اكثر مما أطلب واصرف عني كل شر رب اشرح لي صدري ويسر لي أمري}
دوعاى ساناكردنى كار

56.{اللهم إني أسألك صحة في إيمان وإيمانا في حسن خلق ونجاحا يتبعه فلاح ورحمة منك وعافية ومغفرة منك ورضوانا}
دوعاى ره وشت به رزى

57.{اللهم اشفى مرضانا وسلم احيا ئنا وانصرنا على اعدائنا يا من اسمه دواء وذكره شفاء اشفى مرض المسلمين يا شافى ياشافى انت الشافى}
دوعا بۆ نه خۆشى

58.{اللهم احفظني بالإسلام قائما واحفظني بالإسلام قاعدا واحفظني بالإسلام راقدا ولا تشمت بي عدوا ولا حاسدا}
دوعاى پاراستنى ئيسلامه تى

59.{اللهم إنا نسألك موجبات رحمتك وعزائم مغفرتك والسلامة من كل إثم والغنيمة من كل بر والفوز بالجنة والنجاة من النار}
دعاى جونه به هه شت ده رباز بون له ئاگرى دۆزه خ

60.{اللهم أمتعني بسمعي وبصري حتى تجعلهما الوارث مني وعافني في ديني وفي جسدي وانصرنا على من ظلمني حتى تريني فيه ثأري}
دوعاى بةخشينى توانا و خوشى

61.{اللهم إني أسألك من خير ما سألك به عبدك ونبيك محمد(صلى الله عليه وسلم) وأعوذبك من شر ما عاذ به عبدك ونبيك محمد(صلى الله عليه وسلم)}
دوعاى خيرو خۆَشى خۆ پاراستن له هه موو ناخۆَشيه ك

62.ھﻪركه سيك بيه ويت بجيته شوينى پيسايى كردن سوننه ته به لاقى ﭽﻪﭗ بلى
{بسم الله اللهم إنى أعوذ بك من الخبث والبائث}كه هاتيه دﻩرﻩوﻩ به لا قى راست بلى{غفرانك الحمد لله الذى أذهب عنى الأذى وعافانى}

63.سوننه ته له پاش ده ست نويژ ﮔرتن روله قيبله بكات بلى
{أشهدأن لا إله إلا الله وحده لاشريك له، وأشهد أن محمدا عبده ورسوله، اللهم اجعلنى من التوابين واجعلنى من المتطهرين، سبحانك اللهم وبحمدك أشهد أن لا إله إلا أنت أستغفرك وأتوب إليك}

64.سوارى سياره بووى سوننه ته بلى
{سبحان الذى سخر لنا هذا وما كنا اه مقرنين}

65.سونه ته كه ده ستت به نويژكردلة دواى الله أكبر يه كه م كرد نيه تت هينا ئةم دوعاية بكه ى
{وجهت وجهي للذى فطرالسموات والأرض حنيفاً مسلماً وما أنا من المشركين إن صلاتي ونسكى ومحياى ومماتى لله رب العالمين لاشريك له وبذلك أمرت وأنا من المسلمين}

66.له كاتى ﭽونه ناومزگه وت به لاقى راست سونه ته بلى
{بسم الله اللهم صل على محمد، اللهم افتح لى أبواب رحمتك}كه هاتيه ده ره وه به لاقى جه پ سوننه ته بلَى{بسم الله اللهم صل على محمد، اللهم إنى أسألك من فضلك}

67.دوعاي نه خۆش كه له ژياني بيزاره
{اللهم اغفر لي وارحمني والحقني بالرفيق الاعلى}

68.دوعاي ئه و كه سه ي كه كيشه ي به سه ر هاتووه
{انّا لله وانا اليه ِ راجِعون ,اجرني في مصيبتي واخلف لي خيرا منها}

69.دوعاي هيدايه ت دان
(اللهم اهدينا فمن هديت ,وعافينا في من عافيت وتولنا في من توليت , واقضي عنا شر ما قضيت )

70.دوعاي سه رداني قه بر
{السلام عليكم يا اهل الدِّيار من المؤمنين والمسلمين وانا ان شاء الله بكم لاحقون , اسال الله لي ولكم العافية }

71.دوعاي داواي جاكه
{اللهم اني اسالك خيرها واعوذ بك من شرها}

72.{اللهم اني اسالك خيرها وخير ما فيها وخير ما اَرسَلتَ به واعوذ بك من شرها وشر ما فيها وشر ما ارسلته به يا رب البيت المعمور ,,, امـــــــين}

73.وه رگرتني عيباده ته كانمان
{ربَّنا تقبَّل منا انك انت السميع العليم , ربنا واجعلنا مُسلمينَ لكَ ومِن ذُرِيَّتنا امة مسلمة لك وارنا مناسكنا وتب علينا انك انت تواب الرحيم} [ البقرة 127-128]

74.دوعاي ريگه بزرنه كردن
[ ربنا لا تُزع قُلُبنا بَعدَ اِذ هديتنا وهب لنا مِن لدنك رحمة انك انت الوهاب ] [ال عمران ]

75.دوعاي تۆبه كردن
[ ربنا ضلمنا انفسنا وان لم تغفر لنا وترحمنا لنكونن من الخسرين] (الاعراف 23)

76.دوعاي به خشيني صه برو ئارامي
[ ربنا افرغ عينا صبرا وتوفنا مسلمين ] (الاعراف 89 )

77.دوعاي تۆبه كردن و ليخۆش بوون
[ربنا اغفر لي ولِوالِدَى وللمؤمنينَ يومَ يَقومُ الحِساب ] (ابراهيم 41]

78.دوعاي داواكردني ره حمه ت
[ربنا ءاتنا مِن لدنكَ رَحمةً وهيء لَنا مِن اَمرِنا رَشَدا] (الكهف 10)

79.دوعاي داواكردني زانياري
[ رب زدني علما] (طه 114)

80.دوعاي قبولكردني دوعا
[رب اجعلنى مقيمَ الصلوة ومن ذريتى ربنا وتقبل الدعاء] (ابراهيم 40)

81.دوعاي نيشانداني ريگاي ره ش
[ربِّ ادخلنى مَخرِجَ صدقٍ واخرجنى مخرج صدق واجعل لى مِن لَدنكَ سلطانا نصيرا ] (الاسراء 80 )

82.دوعاي ئاسانكاري كردني كاروبار
[ رب اشرح لي صدرى, ويسر لى امرى ,واحلل عقدةً من لسانى, يفقَهُوا قولى] (طه 25-28]

83.داواي ليخۆشبوون بۆ موسلَمانان
[رَّبِ اغفر لى ولوالِدَىَ ولمن دخل بَيتىَ مؤمنا وللمؤمِنِينَ والمؤمنت ولا تَزِد الظلمين الا تبارا] نوح (28)

84. دوعاي داواكردني به هه شت و دوركه وتنه وه له ئاگر
{اللهم انا نسألك رضاكَ والجنة ونعوذ بك من سَخَطك والنار}

85. دوعاي عه فوكردن
(اللهم انك عفو تحب العفو فاعفو عنا)

86. دوعاي دوركه وتنه وه له فتنه
( اللهم انا نعوذ بك من مضلات الفتن ما ضهر منها وما بطن )

87. دوعاي داواكردني زانست و رزقي باش وجاره سه ري نه خۆشي
(اللهم انا نسالك علما نافعا ورزقاواسعا وشفاء من كل داء)

88. دوعاي شه وان
(اللهم اغفر لنا في ليلتنا هذه اجمعين وهب المسيئين منا للمحسنين)

89. دوعاي زانستي
(اللهم علمنا ما ينفعنا , وانفعنا بما علمتنا ,وزدنا علما)

90. دوعا بۆ شه ركه ره كان له پيناو خوا
(اللهم انصر اخواننا المجاهدين في سبيلك في كل مكان , اللهم انصرهم على عدوك وعدوهم)

91. دوركه وتنه وه له ئاگري دۆزه خ
(اللهم اصرف عنا عذاب جهنم , ان عذابها كان غَرَاما , انها ساءتمستقرا ومقامة)

92. اللهم لا رب لنا سواك فندعوه , ولا مالك لنا غيرك فنرجوه ,من نطلب وانت المطلوب , ومن نسال وانت صاحب الكرم والجود)
دوعاى پارانه وه له خوا بۆ هه موو پیداويستيه كى موسلمانان جگه له خوا نيه ليى بپار يينه وه بۆ پیداويستيه كان

93. دوعاي پاكردنه وه له شه ر و پــيسي
(اللهم طهر قلوبنا من النفاق , واعمالنا من الرّياء, والسنتنا من الكذب واعيننا من الخيانة , انك تعلم خائنة الاعين وما تخفي الصدور )

94. دوعاي ليخۆش بون و داواكردني كاري جا ك
(اللهم لا تدع لنا في مقامنا هذا ذنبا الا غفرته ولاهما الا فرجته ولا كربا الا نفستهولا مريضا الا شفيته ولا مبتليً الا عافيته ولا ميتا الا رحمته ولا دينا الا قضيته ولا ضالا الى هديته ولا عدوا الى خذلته ولا جاهلا الا علمته ولامجاهدا في سبيلك الا نصرته ولا ولدا الا اصلحته ولا عيبا الا سترته ولا عسيرا الا يسرته ولاحاجة من حوائج الدنيا والاخرة هي لك رضا ولنا فيها صلاح الا اعنتنا على قضائها ويسرتها برحمتك يا ارحم الراحمين)

95.ِ}سبحانك للهم وبحمدك أشهد أن لا إله إلا أنت
أستغفرك وأتوب إليك}
دوعاى ره ش كردنه وه ى قسه كانى مه جلس

96.{للهم إني أعوذبك أن أشرك بك وأنا أعلم وأستغفرك
لما لا أعلم}
دوعاى په نابردنه به ر خوا له هاوبه شى

97.{للهم لا طير إلا طيرك ولا خير إلا خيرك ولا إله غيرك}
دوعاى جاكه و خراپه به ده ست خوايه

98.{للهم بارك لنا في ثمرنا وبارك لنا في مدينتنا وبارك لنا في صاعنا وبارك لنا في مدنا}
دوعاى پيت و به ره كه ت

99.{سمع سامع بحمد الله وحسن بلائه عليبا ربنا صاحبنا وأفضل علينا عائذاً بالله من النار}
دوعاى پارانه وه ى ريبواران له كاتى به ره به يان

100.{أعوذ بكلمات الله التامات من شر ماخلق}
دوعاى خۆپاراستن له هه موو زينده وريك

101. {أستودع الله دينك وأمانتك وخواتيم عملك}
دوعا بۆ جينشينى ريبواران

102.{أستودعكم الله الذي لاتضيع ودائعه}
دوعا بۆ جينشينى ريبواران

103.{اللهم بارك لهم فيما رزقتهم واغفر لهم وارحمهم}
دوعاى جاك بۆ ئه وكه سانه ى كه منداليان پيببه خشيت يان شتيكى باشيان پیببه خشيت

104.{اللهم أطعم من أطعمني واسق من سقاني}
دوعاى جاك بۆ كه سانيك كه نان به خشن يان ئاو به خشن

105.{أفطرعندكم الصائمون وأكل طعامكم الأ برار وصلت عليكم الملائكة}
دوعا بۆ ئه و كه سه ى كه له و مالى نان ده خۆى

106.{اللهم اسق عبادك وبهائمك وانشر رحمتك وأحي بلدك الميت}
دوعاى ئاو زۆر بوون بۆ هه موو بونه وه ريك

107.{اللهم إني أسألك برحمتك التي وسعت كل شيء أن تغفرلي}
دوعاى پارانه وه له خوا به ره حمه ت و سيفه تى

108.{مطرنا بفضل الله ورحمته}
دوعاى باران به ره حمه ت و به ره كه تى خواى گه وره بباريت

109.{اللهم لاسهل إلا ما جعلته سهلاً وأنت تجعل الحزن إذاشئت سهلاً}
دوعاى پارانه وه بۆ لابردنى هه موو خه موو خه فه تيك

110.{اللهم اكفني بحلالك عن حرامك وأغنني بفضلك عمن سواك}
دوعاى پارانه وه له خوا بيپاريزى له رزقى حه رام و خواى گه وره بيپاريزيت

111.{باسم الله توكلت على الله ولا حول ولا قوة إلا بالله}
دوعاى جونه ده ر له مال

112.{باسم الله ولجنا وباسم الله خرجنا وعلى الله ربنا توكلنا ثم ليسلم على أهله}
دوعاى گه ورانه وه له كاتى جونه مال

113.{ إذا سمعتم نباح الكلاب ونهيق الحمير بالليل فتعوذوا بالله منهن فإنهن يرين ما لا ترون}
دوعاى گوى بيست بوون له وه رينى سةگ له گةل زه رينى گوى دريز په ناببه به ر خوا

114.{اللهم فأيما مؤمن سببته فاجعل ذلك له قربة إليك يوم القيامة}
دوعا بۆ ئه و موسلمانه كه خراپه يه كت به رامبه رى كردوه

115.{اللهم لا تؤاخذني بما يقولون واغفر لي مالا يعلمون واجعلنى خيراً مما يظنون}
دوعاى پارانه وه له خوا كه به گوته ى خه لك كه خوامحاسه به ى نه كات

116.{رب اغفرلى ولوالدي وللمؤمنين يوم يقوم الحساب}
دوعا كردن له خوا له خۆت و دايك و باوك وئيمانداران خۆش بيت

117.{باسم الله والله أكبر اللهم منك وللك اللهم تقبل مني}
دوعا له كاتى ئاژه ل سه ربرين

118.{ئه و كه سه ى ده پشميت ئه لى (الحمدلله) ئه وه ى گوى بيست ئه بى ئةلى (يرحمك ألله) ئه وه ى پشميوه ئه لى (يهدك ألله ويصلح بالك) بۆَ وه لامى جمع (يهديكم الله ويصلح بالكم)}

119.(اللهم انك خلقت نفسي وانت توفاها لك مماتها ولك محياها فان احييتها فاحفضها وان امتها فاغفر لها)
ئيعتراف كردن به خواو وه ملكه جيش بۆ خوا

120.(اللهم اني اسالك العافية في دنيا الاخرة)
دوعاى سه حه ت خوشى له دونياو قيامه ت

121.(اللهم قني عذابك يوم تبعث عبادك)
دوعاى قيامه ت

122.(الحمد لله الذي اطعمنا وسقانا وكفانا وأوانا ,فكم ممن لاكافيَ له ولا مؤوي)
دوعاى دواى نان خواردن و خواردنه وه

123.(باسمك اللهم اموت واحيا)
دوعاى نوستن و له خه و هه لسان

124. (اللهم انت الاول فليس قبلك شيء وانت الاخر فليس بعدك شيء , وانت ضاهر فليس فوقك شيء وانت الباطن فليس دونك شيء , اقضي عنا الدَّين واغنينا من الفقر)
له خوا پارانه وه بۆ ده فع كردنى فه رز

125.(اللهم عالم الغيب والشهادة , فاطر السماوات والارض , رب كل شيء ومليكه , اشهد الا اله الا انت ,خلقتني وانا عبدك وانا على عهدك ووعدك ما استطعت ابوء لك بذنبي فاغفر لي فانه لا يغفر ذنوب الا انت )
دوعاى گه وره ى هه موو پشيمان بوونه وه

126.( اللهم اني اعوذ بك من شر نفسي , ومن شر شيطان وشركه وان اقترف على نفسي سوءاً او اجره الى مسلم)
دوعاى خۆپاراستن له خوا له هه موو فيتنه و ئاژ اوه يه ك كه به سه رت داديت

127.(وجهت وجهي اليك ,والجات ضهري اليك , رغبة ورهبة اليك , لا ملجا ولا منجا الا اليك , امنت بكتابك الذي انزلت وبنبيك الذي ارسلت )
دوعاى له خواپارانه وه و باوه ر به په رتوك و به پيغه مبه ر (د.خ)

128.(الله اكبر , اللهم اهله علينا بالامن والايمان ,والسلامة والاسلام ,والتوفيق لما تحب ربنا وترضى ) دوعا له كاتى ده رجونى مانگ

129.(سبحان الذي يسبح الرعد بحمده وملائكته من خيفيته )
دوعاى هه ورو بروسك

130.(اللهم اني اسالك خيرها ,واعوذ بك من شرها )
دوعا بۆ كه سانيك كه به زاوا ده بيت

131.(لبيك اللهم لبيك , لبيك لا شريك لك لبيك , انالحمدة والنعمة , لك والملك لا شريك لك)
دوعاى حه ج كاتى ئيحرام به ستن

132.(اللهم اجعلنا ممن دعاك فاجبته , واستهداك فهديته ,واستنصرك فنصرته ,وتوكل عليك فكفيته ,وتاب اليك فقبِلته )
دوعاى خواى گه وره له وانه مان بكات كه خواى گه وره دوعاى قبول كردن و رينمونى ريگاى راستى كردون

133. (اللهم اجعلنا من اهل القراَن ,الذين هم اهلك وخاصتك يا ارحم راحمين)
دوعاى خواى گه وره ره وشتمان بكاته ره وشتى قورئانى له وانمان بكات كه خۆشى ده وين

134. ( اللهم استرنا فوق الارض , اللهم استرنا تحت الارض ,واسترنا يوم العرض يا يا خير الراحمين) دوعاى پارانه وه له خوا لة ژير عاردو له سه ر عاردو له كاتى ساحه ى مه حشه ر كه بى پاريزيت

135. {اللهم اعنا على ذكرك وشكرك وحسن عبادتك}
دوعاى داواى يارمه تى له خوا كه ساناكارى بۆ بكات له عيباده ت و شوكرانه ى خواى گه وره

136.( اللهم انا نسال الهدى , والتقى , والعفاف , والجنة في الاخرة)
دوعاى رينمونى و به ته قوايى وپاكى

137. (اللهم اجعل القران شاهدا لنا ,لا علينا يا كريم)
دوعا كردن قورئان شاهيديمان بۆ بدات نه ك شاهيديمان له سه ر بدات

138. (اللهم اجعلنا ممن قبل صيامه وقيامه , وغفرت ذنوبه واجرامه ,ووفقته على طاعتك فاستعد لما امامه)
دوعاى قبول بونى رۆژى و شه ونويژو ليبوردنى خوا

139. {اللهم اعز الاسلام والمسلمين , واذل الشك والمشركين , والكفر بالكافرين , ودمر اعداء الدين ,واجعل هذا البلد امنا مطمئنا رخاءً وسائر البلاد المسلمين , برحمتك يا ارحم الراحمين}
دوعا بۆ سه ركه وتنى موسلمانان شكه ست هينانى كافره كان

140. {ربنا ضلمنا انفسنا وان لم تفغر لنا وترحمنا لنكونن من الهالكين}
دوعا گه ر خوا ليمان نه بوريو ليمان خۆش نه بيت به هيلاكه ت ده جين

141. {اللهم اغفر لنا ما قدمنا وما اخرنا وما اعلنا وما اسررنا , وما انت به اعلم منا ,انت المقدم وانت المتاخر}
دوعا له خوا پارانه وه له تاوانى رابردوو داهاتوو

142.{اللهم انصر دينك وكتابك وسُنة نبيك وعبادك الموحدين}
دوعايه كى عام بۆسه رخستنى موسلمانان و قورئانى پيرۆز و ريبازى پيغه مبه ر (د.خ)

143.{اللهم هون علينا سكرات الموت وتوفنا وانت راضي عنا}
دوعا كردن له كاتى نه خۆشى سه ره مه رگدا

144.{ربنا أكشف عنا عذب المؤمينون}
دوعاى پارانه وه له خوا ئيش و ئازار له سه ر موسلمانان لاببات كه باوه رمان به خودا هيناوه

145.(اللهم رب السماوات السبع ورب العرش العضيم ربنا ورب كل شيء , فالق حب والنوى ومنذل تورات والنجيل , والفرقان اعوذ بك من شر كل شيء انت أخذ بناصيته)
دوعاى خۆپاراستن به خوداو به سيفه‌ته‌كانى